معروف ترین آتشفشان های ژاپن؛ راهنمای جامع زمین شناسی و گردشگری

ژاپن به دلیل قرارگیری بر روی حلقه آتش اقیانوس آرام، میزبان بیش از صد آتشفشان فعال است که حدود ده درصد از کل آتشفشان های فعال جهان را تشکیل می دهند. معروف ترین این آتشفشان ها شامل کوه فوجی به عنوان نماد ملی و میراث جهانی یونسکو، ساکوراجیما با فوران های تقریبا روزانه در کیوشو، کوه آسو با یکی از بزرگترین کالدرای فعال جهان، کوه آساما به عنوان فعال ترین آتشفشان هونشو، و کوه اونزن با تاریخچه ای پرفراز و نشیب از فوران های مخرب است. این پدیده های زمین شناسی نه تنها چشم اندازهای طبیعی خیره کننده و چشمه های آب گرم فراوانی را فراهم کرده اند، بلکه به طور عمیقی در فرهنگ، هنر و زندگی روزمره مردم ژاپن ریشه دوانده اند.

چرا ژاپن سرزمین آتشفشان ها نامیده می شود؟

ژاپن در محل تلاقی چهار صفحه تکتونیکی اصلی زمین، شامل صفحه اقیانوس آرام، صفحه آمریکای شمالی، صفحه اوراسیا و صفحه فیلیپین قرار دارد. این موقعیت جغرافیایی خاص باعث شده است که این کشور بر روی کمربند آتشفشانی معروف به حلقه آتش اقیانوس آرام واقع شود. فشار و اصطکاک ناشی از حرکت این صفحات باعث ایجاد ماگما در اعماق زمین و در نهایت شکل گیری کمان های آتشفشانی متعدد در سراسر جزایر ژاپن شده است. این فعالیت های تکتونیکی نه تنها مسئول ایجاد کوهستان های آتشفشانی باشکوه هستند، بلکه منبع اصلی زمین لرزه های مکرر در این منطقه نیز محسوب می شوند.

معرفی کامل معروف ترین آتشفشان های ژاپن

۱. کوه فوجی (Mount Fuji)

کوه فوجی با ارتفاع ۳۷۷۶ متر، بلندترین قله در کشور ژاپن و نمادی بی بدیل از این سرزمین است. این آتشفشان چینه ای مخروطی شکل، در جزیره هونشو و در فاصله کمتر از دو ساعت از توکیو قرار دارد. فوجی نه تنها از نظر جغرافیایی یک پدیده برجسته است، بلکه از نظر فرهنگی و معنوی نیز اهمیتی بی نظیر دارد. این کوه از دیرباز الهام بخش هنرمندان، شاعران و زائران بوده و به عنوان یک مکان مقدس در نظر گرفته می شود. به دلیل زیبایی خیره کننده و اهمیت فرهنگی، کوه فوجی در سال ۲۰۱۳ به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

تاریخچه فوران آتشفشانی این کوه به هزاران سال پیش بازمی گردد. آخرین فوران بزرگ و قابل توجه فوجی در سال ۱۷۰۷ و در دوره ادو رخ داد که به فوران هوئی معروف است. این فوران حدود دو هفته به طول انجامید و خاکستر آن تا توکیو (ادو آن زمان) نیز رسید. پس از آن، فوجی وارد یک دوره سکون طولانی شده است، اما کارشناسان زمین شناسی همچنان فعالیت های زیرزمینی آن را به دقت رصد می کنند.

۲. ساکوراجیما (Sakurajima)

ساکوراجیما، که در جزیره کیوشو و در نزدیکی شهر کاگوشیما قرار دارد، یکی از فعال ترین و پویاترین آتشفشان های جهان است. این کوه در واقع از سه قله مجزا تشکیل شده است: کیتا داکه (شمالی)، ناکا داکه (مرکزی) و مینامی داکه (جنوبی). از این سه قله، مینامی داکه در حال حاضر فعال ترین بخش است و به طور مداوم فوران های کوچک و بزرگی را تجربه می کند. ارتفاع آن در حدود ۱۱۱۷ متر از سطح دریا است، اما آنچه آن را متمایز می کند، فوران های تقریبا روزانه و مداوم خاکستر است که اغلب بر فراز شهر کاگوشیما سایه می افکند.

ساکوراجیما به دلیل فوران های مکرر و پی درپی خود شهرت جهانی دارد. این آتشفشان تقریبا هر روز مقادیر زیادی خاکستر و گازهای آتشفشانی را به هوا پرتاب می کند. ساکنان کاگوشیما به این وضعیت عادت کرده اند و اقدامات احتیاطی لازم، مانند استفاده از چترهای مخصوص و پاکسازی مداوم خاکستر، را انجام می دهند. سازمان هواشناسی ژاپن به طور پیوسته فعالیت های ساکوراجیما را رصد می کند و هشدارهای لازم را صادر می نماید.

۳. کوه آساما (Mount Asama)

کوه آساما، یکی دیگر از آتشفشان های فعال و معروف ژاپن، در مرکز جزیره اصلی هونشو، در مرز استان های گونما و ناگانو واقع شده است. این کوه با ارتفاع ۲۵۶۸ متر، یکی از بلندترین کوهستان های آتشفشانی در منطقه مرکزی ژاپن به شمار می رود. آساما یک آتشفشان چینه ای است که دهانه ای فعال در قله خود دارد. این منطقه به دلیل مناظر طبیعی زیبا، پیست های اسکی در زمستان و چشمه های آب گرم طبیعی شهرت زیادی دارد.

کوه آساما به عنوان فعال ترین آتشفشان در جزیره هونشو شناخته می شود و تاریخچه طولانی از فوران آتشفشانی دارد. مشهورترین فوران آن در سال ۱۷۸۳ رخ داد که به فوران تنمی معروف است. این فوران بسیار مخرب بود و منجر به جاری شدن جریان های گدازه، گل و خاکستر شد که حدود ۱۵۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند. آساما در قرن ۲۱ نیز چندین بار فوران کرده است، از جمله فوران های قابل توجه در سال های ۲۰۰۴، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۵ که با انتشار خاکستر و سنگ های آتشفشانی همراه بودند.

۴. کوه آسو (Mount Aso)

کوه آسو، واقع در جزیره جنوبی کیوشو، یکی از بزرگترین و پیچیده ترین آتشفشان های جهان است. این کوه در واقع یک مجموعه آتشفشانی عظیم است که شامل پنج قله آتشفشانی جداگانه به نام های ناکاداکه، تاکاداکه، نکوداکه، ابوشیداکه و کیشیما داکه می شود. ویژگی بارز آسو، کالدرا بسیار بزرگ آن است که حدود ۱۲۸ کیلومتر محیط دارد و یکی از بزرگترین کالدرای فعال در جهان محسوب می شود. در داخل این کالدرا، شهرها، روستاها و زمین های کشاورزی قرار گرفته اند.

از میان این پنج قله، ناکاداکه فعال ترین دهانه است که اغلب گازهای آتشفشانی و خاکستر منتشر می کند و گاهی اوقات برای بازدیدکنندگان بسته می شود. کوه آسو و مناطق اطراف آن به دلیل زیبایی های طبیعی و فعالیت های آتشفشانی منحصربه فرد، به عنوان بخشی از پارک ملی آسو کوجو محافظت می شوند. این منطقه همچنین به دلیل مراتع سرسبز و گاوهای واگیو معروف است که به زیبایی طبیعی آن می افزایند.

۵. کوه اونزن (Mount Unzen)

کوه اونزن، واقع در شبه جزیره شیمابارا در جزیره کیوشو، مجموعه ای از آتشفشان های چینه ای است که در طول تاریخ فعالیت های آتشفشانی قابل توجهی داشته است. این کوهستان شامل چندین قله است که مهمترین آنها فوجن داکه و مایکون داکه هستند. تاریخچه فوران های اونزن به میلیون ها سال پیش بازمی گردد، اما شهرت اصلی آن به دلیل فوران های بزرگ قرن هجدهم و اواخر قرن بیستم است.

فوران سال ۱۷۹۲ اونزن یکی از مرگبارترین فوران آتشفشانی در تاریخ ژاپن بود که منجر به رانش زمین بزرگی شد و حدود ۱۵۰۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند. پس از یک دوره طولانی سکون، کوه اونزن در اوایل دهه ۱۹۹۰ دوباره فعال شد. این دوره از فعالیت با رشد گنبدهای گدازه و جاری شدن جریان های پیروکلاستیک (جریان های سوزان گاز و خاکستر) همراه بود که بسیار خطرناک بودند. متأسفانه در جریان این فوران ها، گروهی از دانشمندان و خبرنگاران در سال ۱۹۹۱ جان خود را از دست دادند.

۶. کوه اونتاکه (Mount Ontake)

کوه اونتاکه با ارتفاع ۳۰۶۷ متر، دومین آتشفشان مرتفع ژاپن پس از کوه فوجی است که در جزیره هونشو و در مرز استان های ناگانو و گیفو قرار دارد. این کوه یکی از مقاصد محبوب کوهنوردی در غرب توکیو به شمار می رود. در اطراف این آتشفشان غول پیکر، پنج دریاچه دهانه درخشان وجود دارد که زیبایی آن را دوچندان می کند.

فوران ناگهانی و غیرمنتظره این کوه در سال ۲۰۱۴ میلادی، منجر به جان باختن ده ها کوهنورد شد و به عنوان مرگبارترین فوران آتشفشانی ژاپن در ۹۰ سال گذشته ثبت گردید. این حادثه تلخ اهمیت نظارت دائمی و رعایت دقیق هشدارهای ایمنی را برای بازدیدکنندگان مناطق آتشفشانی بیش از پیش آشکار ساخت.

جدول مقایسه ویژگی های آتشفشان های اصلی ژاپن

نکات ضروری برای گردشگران و بازدیدکنندگان

• همیشه قبل از سفر به مناطق آتشفشانی، سطح هشدار فعلی را در وب سایت رسمی سازمان هواشناسی ژاپن بررسی کنید.
• در هنگام بازدید از دهانه های فعال، از ماسک های تخصصی فیلتردار برای محافظت در برابر ذرات خاکستر و گازهای گوگردی استفاده نمایید.
• مسیرهای پیاده روی مشخص شده را ترک نکنید، زیرا زمین های اطراف دهانه ها ممکن است ناپایدار و دارای شکاف های پنهان باشند.
• تجهیزات مناسب کوهنوردی، از جمله کلاه ایمنی و کفش های مقاوم، برای بازدید از مناطقی مانند کوه آسو و اونتاکه ضروری است.
• به علائم هشداردهنده محلی و دستورالعمل های راهنمایان تور به دقت گوش دهید و در صورت شنیدن آژیر خطر، فوراً منطقه را ترک کنید.

سوالات متداول

آیا کوه فوجی فعال است؟

بله، کوه فوجی یک آتشفشان فعال طبقه بندی می شود، اگرچه آخرین فوران بزرگ آن در سال ۱۷۰۷ رخ داده است. این کوه در حال حاضر در حالت سکون قرار دارد، اما کارشناسان زمین شناسی به طور مداوم فعالیت های آن را رصد می کنند.

خطرناک ترین آتشفشان ژاپن کدام است؟

تعیین خطرناک ترین آتشفشان دشوار است، اما ساکوراجیما به دلیل فوران های مکرر و مجاورت با شهر کاگوشیما، یکی از پرخطرترین ها محسوب می شود. همچنین، کوه اونزن به دلیل فوران آتشفشانی مرگبار سال ۱۷۹۲ و فعالیت های دهه ۱۹۹۰، در زمره آتشفشان های پرخطر قرار می گیرد.

چند آتشفشان فعال در ژاپن وجود دارد؟

ژاپن میزبان حدود ۱۱۰ آتشفشان فعال است که این تعداد تقریبا ده درصد از کل آتشفشان های فعال در سراسر جهان را تشکیل می دهد. این گستردگی به دلیل موقعیت جغرافیایی ژاپن بر روی حلقه آتش اقیانوس آرام است.

چرا ژاپن آتشفشان های زیادی دارد؟

ژاپن در محل تلاقی چهار صفحه تکتونیکی اصلی (صفحه اقیانوس آرام، صفحه آمریکای شمالی، صفحه اوراسیا و صفحه فیلیپین) قرار دارد. این موقعیت باعث فعالیت های تکتونیکی شدید و پدید آمدن حلقه آتش اقیانوس آرام شده که منجر به شکل گیری تعداد زیادی آتشفشان فعال در این کشور گردیده است.

کدام آتشفشان ژاپن آخرین بار فوران کرده است؟

ساکوراجیما یکی از فعال ترین آتشفشان های جهان است و تقریبا به طور مداوم فوران های کوچک خاکستر و گاز را تجربه می کند. بنابراین، می توان گفت که این آتشفشان تقریبا هر روز در حال فوران است و به طور مداوم توسط سازمان هواشناسی ژاپن رصد می شود.